Ο Αδαμάντιος Κοραής (1748–1833) υπήρξε μια από τις πιο φωτεινές μορφές της Νεοελληνικής Διανόησης, φιλόσοφος, λόγιος και παιδαγωγός, που με τα γραπτά του σφράγισε την εποχή του και διαμόρφωσε τις βάσεις για τη σύγχρονη ελληνική σκέψη. Μέσα από τη σοφία και την ευαισθησία του, τα λόγια του παραμένουν επίκαιρα, προσφέροντας έμπνευση και προβληματισμό...
Κωστής Παλαμάς: Ο Γκρεμιστής και ο Χτίστης – Μια Προσέγγιση και Αποφθέγματα

«Ακούστε. Εγώ είμαι ο γκρεμιστής γιατ' ειμ' εγώ κι ο χτίστης, ο διαλεχτός της άρνησης κι ο ακριβογιός της πίστης. Και θέλει και το γκρέμισμα νου και καρδιά και χέρι. Στου μίσους τα μεσάνυχτα τρέμει ενός πόθου αστέρι. Κι αν είμαι της νύχτας βλαστός του χαλασμού πατέρας, πάντα κοιτάζω προς το φως το απόμακρο της μέρας.»
Προσέγγιση
Το συγκεκριμένο απόσπασμα του Κωστή Παλαμά εκφράζει με μοναδική δύναμη τη βαθιά φιλοσοφία του δημιουργού που ξέρει πως για να χτίσει κάτι νέο, πρέπει πρώτα να γκρεμίσει ό,τι είναι παλιό, άδικο ή ξεπερασμένο. Ο Παλαμάς δεν βλέπει τον γκρεμιστή ως απλό καταστροφέα. Το γκρέμισμα απαιτεί σκέψη, συνείδηση, πάθος και πράξη – νου, καρδιά και χέρι.
Μέσα στο σκοτάδι του μίσους, οραματίζεται ένα αστέρι που τρέμει, μία επιθυμία που παραμένει ζωντανή. Ακόμη κι αν ο ίδιος αναγνωρίζει πως προέρχεται από τη νύχτα, δηλαδή από τη ρήξη, από την ανάγκη της ανατροπής, η ματιά του μένει στραμμένη στο φως, στο μέλλον, στην ελπίδα μιας νέας ημέρας.
Η σκέψη του Παλαμά είναι μια συνεχής υπέρβαση: η άρνηση γίνεται ο δρόμος για την πίστη και η καταστροφή γίνεται η απαρχή της δημιουργίας. Το απόσπασμα αυτό συνοψίζει την ευθύνη του στοχαστή, του ποιητή και του ενεργού πολίτη που τολμά να χαλάσει για να μπορέσει να χτίσει καλύτερα.
Δέκα Σημαντικά Αποφθέγματα του Κωστή Παλαμά
-
Δεν έχω πιθαμή απάτητη, δεν έχω σπιθαμή πατρίδας άγνωστη, γιατί όλη την Ελλάδα την έχω στην ψυχή μου.
-
Η μεγαλοσύνη στα έθνη δεν μετριέται με το στρέμμα. Με της καρδιάς το πύρωμα μετριέται και το αίμα.
-
Χτίστε κάστρα στη ζωή σας, όχι τύχη στον αέρα.
-
Όποιος θέλει να γίνει φως, πρέπει να καεί.
-
Η αλήθεια είναι πάντα απλή, ο φόβος την κάνει σύνθετη.
-
Μη ζητάς μονάχα τη δικαιοσύνη. Ζήτα και την αγάπη που τη συμπληρώνει.
-
Ποιος είναι μεγάλος; Αυτός που νικά τον εαυτό του.
-
Τη νίκη θα τη βρει αυτός που μένει όρθιος όταν όλοι σκύβουν.
-
Είναι μικρός όποιος μένει μικρός στον πόνο.
-
Δώσε στο όνειρο μορφή, στο πάθος δρόμο, στη ζωή σου πνοή.
Ποιος Ήταν ο Κωστής Παλαμάς
Ο Κωστής Παλαμάς (1859-1943) υπήρξε ένας από τους κορυφαίους Έλληνες ποιητές και πνευματικούς ηγέτες της νεότερης Ελλάδας. Θεωρείται θεμελιωτής της Νέας Αθηναϊκής Σχολής και μια προσωπικότητα που συνέβαλε στην ανανέωση της ελληνικής λογοτεχνίας, τόσο γλωσσικά όσο και θεματικά.
Με το έργο του:
-
Ένωσε την εθνική αυτοσυνειδησία με τη βαθιά ανθρωπιστική σκέψη.
-
Υπηρέτησε με πάθος την καθημερινή γλώσσα (δημοτική) και έδωσε φωνή στον λαό.
-
Ασχολήθηκε με θέματα όπως η πατρίδα, η ελευθερία, η πίστη, η προοδευτική αλλαγή και ο εσωτερικός αγώνας του ανθρώπου.
Ο Παλαμάς επηρέασε βαθιά την ελληνική σκέψη και θεωρείται ο πνευματικός πατέρας πολλών μεταγενέστερων δημιουργών. Η φήμη του ξεπέρασε τα ελληνικά σύνορα, ενώ η κηδεία του, μέσα στην Κατοχή, μετατράπηκε σε σιωπηρή πράξη αντίστασης απέναντι στους κατακτητές.
Ο Κωστής Παλαμάς δεν ήταν μόνο ποιητής. Ήταν φωνή της συνείδησης, φορέας της εθνικής ψυχής και δάσκαλος γενεών.
Ο Αντισθένης, ένας από τους πλέον ενδιαφέροντες και επιδραστικούς μαθητές του Σωκράτη, υπήρξε ο θεμελιωτής της κυνικής φιλοσοφίας. Η διδασκαλία του, που απέρριπτε τις κοινωνικές συμβάσεις, τον πλούτο και την εξουσία, έθεσε ως υπέρτατο αγαθό την αρετή και την πνευματική ανεξαρτησία. Για τον Αντισθένη, η αληθινή ευτυχία δεν βρισκόταν στα υλικά αγαθά,...
Ο Αντώνης Σαμαράκης (1919–2003), ένας από τους πιο αγαπημένους συγγραφείς της μεταπολεμικής ελληνικής λογοτεχνίας, έγραψε για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την ελευθερία και τον αγώνα απέναντι στην αδικία και τον παραλογισμό της εξουσίας. Το έργο του, γεμάτο ανθρωπιά, ειρωνεία αλλά και ελπίδα, μιλά με απλότητα και δύναμη απευθείας στην καρδιά του...
Ο Τάσος Λειβαδίτης, από τους πιο ευαίσθητους και βαθιά στοχαστικούς ποιητές της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας, άφησε πίσω του λόγο απλό αλλά συνταρακτικό. Η ποίησή του, διαποτισμένη από ανθρωπισμό, εσωτερικότητα και υπαρξιακή αγωνία, περιέχει φράσεις που δεν λειτουργούν μόνο ως ποιητικά αποστάγματα, αλλά ως καθρέφτες της ψυχής. Ο Λειβαδίτης...
Ο Ισαάκ Νεύτων (Isaac Newton, 1642–1727) υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους επιστήμονες όλων των εποχών. Με τη διατύπωση των νόμων της κίνησης και του νόμου της παγκόσμιας έλξης, θεμελίωσε τη μηχανική και έθεσε τις βάσεις της σύγχρονης φυσικής. Παράλληλα, ανέπτυξε τα πρώτα εργαλεία του απειροστικού λογισμού και ασχολήθηκε με την οπτική, την...
Ο Άγγελος Σικελιανός (1884–1951) υπήρξε μια από τις πιο εμβληματικές μορφές της νεοελληνικής ποίησης. Ποιητής με πνευματικό και οραματικό βάθος, υπηρέτησε την τέχνη με αφοσίωση και πάθος. Η ποίησή του διατρέχεται από έναν έντονο μυστικισμό, έναν φιλελληνισμό αρχαιοπρεπή και μια βαθιά πίστη στην ενότητα του ανθρώπου με το Θείο και τη Φύση. Ήταν...
Προτάσεις για εσάς
⚊ Μια σταγόνα έμπνευσης από τέχνη, σκέψη και λόγο.
Δες και αυτά
Δημοφιλείς ενότητες

✅ Moments blog: Γίνετε μέλος
● Δημιουργήστε τον λογαριασμό σας και αποκτήστε πρόσβαση στο premium περιεχόμενο του moments blog χωρίς κανένα κόστος. Θα λάβετε ειδοποίηση μέσω email όταν το αίτημα σας εγκριθεί.