Ο Λυκούργος θεωρείται ο θρυλικός νομοθέτης της Σπάρτης. Η ζωή του βρίσκεται ανάμεσα στην ιστορία και στον μύθο, καθώς οι αρχαίες πηγές δεν συμφωνούν απόλυτα για την εποχή και τις λεπτομέρειες της δράσης του.

Παρ’ όλα αυτά, το όνομά του συνδέθηκε με τη μεγάλη μεταρρύθμιση της σπαρτιατικής κοινωνίας. Σε αυτόν αποδόθηκαν οι θεσμοί που διαμόρφωσαν τη λιτή ζωή, την αυστηρή αγωγή, την πειθαρχία και την αφοσίωση στο κοινό καλό.

Σύμφωνα με την παράδοση, ο Λυκούργος ταξίδεψε, μελέτησε ξένα πολιτεύματα και επέστρεψε στη Σπάρτη για να θεμελιώσει ένα σύστημα όπου η ατομική φιλοδοξία υποχωρούσε μπροστά στην ισχύ της πόλης.

Οι νόμοι που αποδίδονται στον Λυκούργο δεν ήταν απλώς κανόνες διοίκησης. Ήταν ένας ολόκληρος τρόπος ζωής. Η σπαρτιατική αγωγή, η λιτότητα, η πολεμική πειθαρχία και η αποφυγή της πολυτέλειας αποτέλεσαν βασικά στοιχεία της κοινωνίας που διαμορφώθηκε γύρω από το όνομά του.

Η Σπάρτη έγινε σύμβολο αντοχής και αυτοπειθαρχίας. Και ο Λυκούργος, είτε ως ιστορικό πρόσωπο είτε ως μορφή της παράδοσης, παρέμεινε το πρόσωπο που ενσάρκωσε την ιδέα πως μια πολιτεία στηρίζεται πρώτα στον χαρακτήρα των πολιτών της.

Ο Λυκούργος ανήκει σε εκείνες τις μορφές που ξεπερνούν τα όρια της ιστορικής βεβαιότητας και περνούν στη σφαίρα του συμβόλου. Τα λόγια και οι αρχές που συνδέθηκαν με το όνομά του μιλούν ακόμη για μέτρο, ευθύνη, παιδεία και αυτοκυριαρχία.

Σε έναν κόσμο που συχνά ταυτίζει την ελευθερία με την ασυδοσία, η σπαρτιατική σκέψη του Λυκούργου υπενθυμίζει κάτι αυστηρό αλλά διαχρονικό: χωρίς πειθαρχία, καμία πολιτεία δεν μένει όρθια.